Efeler Belediye Başkanı Anıl Yetişkin’in öncülüğünde kurulan Efeler Belediyesi Batı Anadolu Kuvayı Milliye Araştırma Merkezi, Aydın’ın Milli Mücadele tarihine ilişkin ilk resmi bulgularını kamuoyuyla paylaştı.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Günver Güneş tarafından aktarılan arşiv belgeleri, 7 Eylül 1922 sabahında Aydın’ın kurtuluşuna ilişkin bugüne kadar bilinmeyen ayrıntılara ışık tuttu.

AYDIN’A İLK GİREN KOMUTAN TEĞMEN İBRAHİM TEKİN
Araştırma kapsamında ortaya çıkarılan belgelere göre Türk birlikleri, 7 Eylül 1922 sabahı saat 08.30 sıralarında üç ayrı koldan Aydın’a girdi.
Dr. Öğr. Üyesi Günver Güneş’in aktardığı bilgilere göre, Çine istikametinden ilerleyerek Menderes’i geçen ve Aydın’a ilk ulaşan askeri birlik, Teğmen İbrahim Tekin komutasındaki müfreze oldu.
Böylece Aydın’ın kurtuluşunda kente ilk giren Türk birliğinin ve ilk komutanın kim olduğuna ilişkin önemli bir ayrıntı, resmi arşiv belgeleriyle ortaya konuldu.
Kurtuluş harekâtının diğer iki kolunu ise Nazilli ve Umurlu istikametinden Aytepe bölgesine ulaşan Yüzbaşı Nuri Ural komutasındaki birlik ile Telli Dede bölgesinden kente giren Yedek Teğmen Eyüp Özbay komutasındaki birlik oluşturdu.
YUNAN BİRLİKLERİ İZMİR’E DOĞRU KAÇTI
Arşiv belgeleri, Aydın’daki Yunan birliklerinin geri çekilmesine ilişkin ayrıntıları da ortaya koydu.
Türk birliklerinin eş zamanlı ve planlı harekâtı karşısında kentte tutunamayan, yaklaşık 4-5 bin kişiden oluşan Yunan kuvvetlerinin, Germencik ve İncirliova istikametine çekildiği, ardından Torbalı üzerinden İzmir yönüne doğru kaçtığı belirtildi.
EFE VE ZEYBEKLER DÜZENLİ ORDU İÇİNDE HAREKET ETTİ
Araştırmada Efe ve Zeybeklerin Aydın’ın kurtuluşundaki rolüne ilişkin önemli bilgiler de yer aldı.
Dr. Öğr. Üyesi Günver Güneş, Aralık 1920’den itibaren düzenli orduya katılan Efe ve Zeybeklerin, kurtuluş sürecinde bağımsız ve başına buyruk hareket etmek yerine emir-komuta zinciri içerisinde görev yaptığını belirtti.
Güneş’in verdiği bilgilere göre, Yörük Ali Efe, 7 Eylül günü üst komutanlığın talimatıyla Küçük Menderes Havzası’nda kaçan düşman birliklerini takip etmekle görevlendirildi.
Durmuş Ali Efe ve Danişmentli İsmail Efe gibi isimlerin ise Akıncı Müfrezeleri bünyesinde, düzenli ordu birlikleriyle koordinasyon içerisinde Aydın’a giriş yaptığı ifade edildi.
ARAŞTIRMALAR DEVAM EDECEK
Efeler Belediyesi Batı Anadolu Kuvayı Milliye Araştırma Merkezi’nin, Aydın’ın Milli Mücadele tarihine ilişkin yeni arşiv belgelerini ortaya çıkarmak amacıyla çalışmalarını sürdüreceği bildirildi.
Merkezin çalışmalarıyla birlikte, Aydın’ın kurtuluş sürecine ilişkin bugüne kadar bilinmeyen bilgi ve belgelerin kamuoyuna kazandırılması hedefleniyor.


